Studio reportażu Polskiego Radia

Wspólnota Benedyktynek w Staniątkach liczy 9 sióstr (najmłodsza ma 61 lat), większość w podeszłym wieku. Najstarszy klasztor Benedyktynek w Polsce ma ponad 800 lat i jest jednym z najcenniejszych zabytków sakralnych nie tylko Małopolski, siostry opiekują się także unikatową biblioteką i cennymi zabytkami sztuki sakralnej.

Świątynia była wznoszona w dwóch akcjach budowlanych. Konsekracja wzniesionego w pierwszym etapie prezbiterium nastąpiła w 1238 roku, zaś korpus halowy został dostawiony w II poł. XIII w. Jest to jedna z najstarszych świątyń gotyckich w Polsce, a najstarsza typu halowego. Budowniczowie są znani z imienia – Wierzbięta i Jaśko, co było rzadkością w tym okresie. Konstrukcja o krótkiej, trójprzęsłowej nawie z dwuprzęsłowym prezbiterium, w XVII w. przebudowana w stylu barokowym.

Do najważniejszych dzieł sztuki w kościele należą rzeźby Madonn z XIV w., rzeźba Chrystusa Frasobliwego z XVI w. z warsztatu Wita Stwosza i obraz Matki Boskiej Bolesnej, zwanej Smętną Dobrodziejką ze Staniątek pochodzący z XVI w.

Klasztor posiada też muzeum i bibliotekę, a w nich bogate zbiory sprzętów liturgicznych, ksiąg (w tym starych druków), rękopisów (też muzycznych) oraz dokumentów (w tym bulle papieskie z XIII w.). Klasztor został uszkodzony podczas działań wojennych w listopadzie 1914 r. – pamiątką są pociski artyleryjskie wbite w północny mur kościoła. W maju 2020 opactwo zostało wpisane na listę Pomników historii.

***

Reportaż "Pokój i spokój" autorstwa Ewy Szkurłat i Anny Łoś został wyemitowany we wtorek (7.06) w godz. 1.10-3.00 w ramach pasma "Noc z Reportażem" w Programie 1.