Strona główna > Artykuł

Audycja "Noc z reportażem: i "Krajobraz po naświetlaniu", "Zatrzymać czas" i "Hymn Dziesięcin"

Studio Reportażu i Dokumentu

W audycji reporterska podróż do czarnobylskiej zony, miejsca, które po katastrofie elektrowni atomowej z 1986 roku zniknęła z map, lecz nie z ludzkiej pamięci. Także portret Tomka Sikory, fotografa, którego kariera zaczęła się od przypadkowego wejścia do ciemni. I białostockie Dziesięciny, czyli historia osiedla, które z wiejskich pól przeobraziło się w charakterystyczną przestrzeń wielkiej płyty. 

W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w Ukrainie doszło do awarii reaktora, wybuchu wodoru i pożaru. "Krajobraz po naświetlaniu" opowiada o życiu w czarnobylskiej zoniefot. shutterstock

"Krajobraz po naświetlaniu" - archiwalny reportaż Janiny Jankowskiej i Ireny Linkiewicz

Reportaż opowiada o życiu w czarnobylskiej zonie, miejscu, które po katastrofie elektrowni atomowej w 1986 roku zniknęło z map. 8 lat później, w lutym 1994 roku autorki reportażu pojechały do Czarnobyla, do opuszczonych wsi, gdzie oficjalnie nikt nie powinien mieszkać, a w których mimo zakazów, mieszkańcy wrócili do swoich domów. Chciały zrozumieć, jak wygląda codzienność w skażonym świecie, gdzie czas zatrzymał się osiem lat wcześniej, a cywilizacja pozostała daleko za drutami strefy. Reportaż został doceniony na międzynarodowym konkursie PRIX ITALIA, znalazła się na krótkiej liście najlepszych produkcji radiowych.
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:23, w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w Ukrainie doszło do awarii reaktora, wybuchu wodoru i pożaru. Radioaktywne substancje rozprzestrzeniły się na obszarze od 125 do 146 tysięcy kilometrów kwadratowych na pograniczu Ukrainy, Białorusi i Rosji, a chmura skażenia dotarła nad znaczną część Europy. W Polsce o katastrofie dowiedziano się dopiero dwa dni później, gdy stacja monitoringu w Mikołajkach wykryła podwyższoną aktywność izotopów w powietrzu.


"Zatrzymać czas" - reportaż Alicji Głów

Życiowa droga Tomka Sikory, jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich fotografów, zaczęła się od przypadkowego wejścia do ciemni. To tam, jak sam wspomina, po raz pierwszy doświadczył magii obrazu pojawiającego się na papierze i wtedy zrodziło się w nim zamiłowanie do fotografii, która z czasem stała się nie tylko pasją, ale i zawodem. Dorastał w artystycznym domu, między rzeźbami i sztalugami. Miał zostać geodetą, jednak porzucił te studia. Trafił na staż do paryskiego laboratorium Kodaka, a później został fotoreporterem pierwszego kolorowego pisma w Polsce - Perspektyw. Jego talent szybko zaprowadził go dalej. Przez 20 lat wraz z żoną i synem mieszkał w Australii, realizując kampanie reklamowe dla znanych marek na całym świecie. Dziś, od ponad 20 lat mieszka w centrum Warszawy. W swojej pracowni, otoczonej imponującym dorobkiem artystycznym, nieustannie pracuje nad nowymi projektami, organizuje wystawy szuka kolejnych sposób, by opowiadać świat obrazem.


"Hymn Dziesięcin" - reportaż Joanny Sikory z Polskiego Radia Białystok

Reportaż opowiada historię białostockich Dziesięcin, osiedla, które w ciągu kilku dekad przeszło drogę od wiejskich pól po las betonowych wieżowców z wielkiej płyty. Przy klatkach schodowych wciąż stoją stare krzyże przypominając, że zanim pojawiły się bloki, rosły tu snopki zboża. Jeszcze w latach 50. mieszkańcy pierwszych domów jednorodzinnych brodzili w błocie, a urzędnicy pozwalali im na dalszą uprawę pól pod oknami. Prawdziwy przełom przyniosły lata 70., wielka płyta i wieżowce schodkowe Henryka Toczydłowskiego, składane z prefabrykatów, które akurat były na stanie w fabryce. Architekturę zdominował największy wieżowiec zwany "Manhattanem" oraz kościół św. Kazimierza, przypominający według złośliwych arkę płynącą do góry dnem. W latach 90. osiedle zyskało miano "krainy latających noży", naznaczonej bójkami subkultur. Dziś dawna agresja odeszła w zapomnienie, a osiedle przechodzi błyskawiczną wymianę pokoleniową. Mimo nowych elewacji i parkingów, duch dawnej wsi trwa w układzie ulic i przydrożnych kapliczek.
Młodzież pod okiem artystów - Krzysztofa Kiziewicza, Sw@dy, Niczos, Bryndala i Manolo- stworzyła autorski "Hymn Dziesięcin", rapując o pasji odnalezionej między murami blokowisk. Silna tożsamość sprawia, że również młodzi mieszkańcy są dumni z Dziesięcin.



Na audycję "Noc z reportażem" w imieniu Antoniego Rokickiego zapraszamy we wtorek (28 kwietnia 2026) o godz. 0.05 na antenę Programu 1.




***
SRPR