Data publikacji:
2026-04-27
Strona główna > Artykuł
Audycja "Noc z reportażem: i "Krajobraz po naświetlaniu", "Zatrzymać czas" i "Hymn Dziesięcin"
Studio Reportażu i Dokumentu
W audycji reporterska podróż do czarnobylskiej zony, miejsca, które po katastrofie elektrowni atomowej z 1986 roku zniknęła z map, lecz nie z ludzkiej pamięci. Także portret Tomka Sikory, fotografa, którego kariera zaczęła się od przypadkowego wejścia do ciemni. I białostockie Dziesięciny, czyli historia osiedla, które z wiejskich pól przeobraziło się w charakterystyczną przestrzeń wielkiej płyty.
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w Ukrainie doszło do awarii reaktora, wybuchu wodoru i pożaru. "Krajobraz po naświetlaniu" opowiada o życiu w czarnobylskiej zoniefot. shutterstock
"Krajobraz po naświetlaniu" - archiwalny reportaż Janiny Jankowskiej i Ireny Linkiewicz
Reportaż opowiada o życiu w czarnobylskiej zonie, miejscu, które po katastrofie elektrowni atomowej w 1986 roku zniknęło z map. 8 lat później, w lutym 1994 roku autorki reportażu pojechały do Czarnobyla, do opuszczonych wsi, gdzie oficjalnie nikt nie powinien mieszkać, a w których mimo zakazów, mieszkańcy wrócili do swoich domów. Chciały zrozumieć, jak wygląda codzienność w skażonym świecie, gdzie czas zatrzymał się osiem lat wcześniej, a cywilizacja pozostała daleko za drutami strefy. Reportaż został doceniony na międzynarodowym konkursie PRIX ITALIA, znalazła się na krótkiej liście najlepszych produkcji radiowych.
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:23, w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w Ukrainie doszło do awarii reaktora, wybuchu wodoru i pożaru. Radioaktywne substancje rozprzestrzeniły się na obszarze od 125 do 146 tysięcy kilometrów kwadratowych na pograniczu Ukrainy, Białorusi i Rosji, a chmura skażenia dotarła nad znaczną część Europy. W Polsce o katastrofie dowiedziano się dopiero dwa dni później, gdy stacja monitoringu w Mikołajkach wykryła podwyższoną aktywność izotopów w powietrzu.
"Zatrzymać czas" - reportaż Alicji Głów
Życiowa droga Tomka Sikory, jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich fotografów, zaczęła się od przypadkowego wejścia do ciemni. To tam, jak sam wspomina, po raz pierwszy doświadczył magii obrazu pojawiającego się na papierze i wtedy zrodziło się w nim zamiłowanie do fotografii, która z czasem stała się nie tylko pasją, ale i zawodem. Dorastał w artystycznym domu, między rzeźbami i sztalugami. Miał zostać geodetą, jednak porzucił te studia. Trafił na staż do paryskiego laboratorium Kodaka, a później został fotoreporterem pierwszego kolorowego pisma w Polsce - Perspektyw. Jego talent szybko zaprowadził go dalej. Przez 20 lat wraz z żoną i synem mieszkał w Australii, realizując kampanie reklamowe dla znanych marek na całym świecie. Dziś, od ponad 20 lat mieszka w centrum Warszawy. W swojej pracowni, otoczonej imponującym dorobkiem artystycznym, nieustannie pracuje nad nowymi projektami, organizuje wystawy szuka kolejnych sposób, by opowiadać świat obrazem.
Reportaż Alicji Głów "Zatrzymać czas" dostępny jest na stronie podcastowej polskieradio.pl
"Hymn Dziesięcin" - reportaż Joanny Sikory z Polskiego Radia Białystok
Reportaż opowiada historię białostockich Dziesięcin, osiedla, które w ciągu kilku dekad przeszło drogę od wiejskich pól po las betonowych wieżowców z wielkiej płyty. Przy klatkach schodowych wciąż stoją stare krzyże przypominając, że zanim pojawiły się bloki, rosły tu snopki zboża. Jeszcze w latach 50. mieszkańcy pierwszych domów jednorodzinnych brodzili w błocie, a urzędnicy pozwalali im na dalszą uprawę pól pod oknami. Prawdziwy przełom przyniosły lata 70., wielka płyta i wieżowce schodkowe Henryka Toczydłowskiego, składane z prefabrykatów, które akurat były na stanie w fabryce. Architekturę zdominował największy wieżowiec zwany "Manhattanem" oraz kościół św. Kazimierza, przypominający według złośliwych arkę płynącą do góry dnem. W latach 90. osiedle zyskało miano "krainy latających noży", naznaczonej bójkami subkultur. Dziś dawna agresja odeszła w zapomnienie, a osiedle przechodzi błyskawiczną wymianę pokoleniową. Mimo nowych elewacji i parkingów, duch dawnej wsi trwa w układzie ulic i przydrożnych kapliczek.
Młodzież pod okiem artystów - Krzysztofa Kiziewicza, Sw@dy, Niczos, Bryndala i Manolo- stworzyła autorski "Hymn Dziesięcin", rapując o pasji odnalezionej między murami blokowisk. Silna tożsamość sprawia, że również młodzi mieszkańcy są dumni z Dziesięcin.
Audycja "Noc z reportażem" emitowana była we wtorek (28 kwietnia 2026) o godz. 0.05 na antenie Programu 1.
***
SRPR

