Data publikacji:
2026-07-07
Strona główna > Artykuł
"Pamięciownik" - reportaż Adama Bogoryja-Zakrzewskiego
Studio Reportażu i Dokumentu
Reportaż opowiada o inicjatywie Centrum Archiwizacji Społecznej, które tworzy w Polsce wyjątkowe archiwum losów mieszkańców. Projekt polega na gromadzeniu kopii rodzinnych fotografii i budowaniu "baz pamięci lokalnej", dokumentujących historie ludzi oraz ich więź z miejscem, w którym żyją. Właśnie ruszają kolejne spotkania z mieszkańcami wybranych miast. W reportażu takze historia Teresy Świerkot z Pszczyny, miłośniczki śląskiej historii, zamku i księżnej Daisy.
Bohaterka reportażu Teresa Świerkot, wielbicielka księżnej Daisy von Pless, słynnej arystokratki Z Pszczynyfot. Adam Bogoryja-Zakrzewski
Inicjatorzy akcji stawiają w wybranych miejscowościach pawilon, gdzie spotykają się z mieszkańcami. Kopiują ich rodzinne fotografie, także te sprzed II wojny światowej. Na podstawie zebranych materiałów powstaje fotograficzna opowieść o losach mieszkańców, przemianach obyczajowych oraz rozwoju lokalnych społeczności.
Do tej pory Centrum Archiwistyki Społecznej zgromadziło fotografie między innymi mieszkańców Góry Kalwarii i Pszczyny. Bohaterką reportażu Adama Bogoryja-Zakrzewskiego jest właśnie mieszkanka Pszczyny.
Teresa Świerkot jest zakochana w swojej małej ojczyźnie, sląskiej kulturze i historii związanej z pszczyńskim zamkiem. Pani Teresa od lat fascynuje się także postacią księżnej Daisy, niegdyś mieszkającej w zamku. Podziwia ją przede wszystkim za troskę o najuboższych, silny charakter i niezależny styl życia. W szczególnych dniach, takich jak rocznica urodzin księżnej, Pani Teresa angażuje się w popularyzowanie historii zamku i zaprasza turystów do poznawania jego dziejów. Często nawiązuje także do wizerunku swojej bohaterki. Zakłada sznur pereł i szeroki kapelusz, przypominając postać księżnej sprzed lat.
W reportażu bohaterka opowiada także i własnym życiu. Wychowała się w niezamożnej rodzinie mieszkającej w budynku szkoły, gdzie jej ojciec pracował jako woźny. Wspomina trudne dzieciństwo naznaczone biedą, życie w służbowym mieszkaniu oraz surowe zasady wychowania. Opowiada o śląskiej "godce" obecnej w domu, o karach za posługiwanie się nią w szkole, a także o historii dziadka, który został przymusowo wcielony do niemieckiego wojska. Mimo tych doświadczeń Pani Teresa jest przesiąknięta śląskością i Pszczyną. To miejsce, z którym jest nierozerwalne związana.
Na reportaż Adama Bogoryja-Zakrzewskiego "Pamięciownik" zapraszamy w piątek (10 lipca 2026) o godz. 0.30 na antenę Programu 1.
***
SRPR