Data publikacji:
2026-08-03
Strona główna > Artykuł
Audycja "Noc z reportażem" i "Echa, które nie mogą zniknąć", "Zapomniane", "Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" i "Lubelski lipiec 80"
Studio Reportażu i Dokumentu
W audycji reportaż "Echa, które nie mogą zniknąć" o więźniarkach Ravensbrück, ich rodzinach i pamięci o ofiarach. W reportażu "Zapomniane" podróż śladami zniszczonych pałaców, zamków i dworów Dolnego Śląska."Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" to historia Katarzyny Łozy, która od ponad 20 lat żyje we Lwowie i mimo wojny nie opuściła miasta. A "Lubelski lipiec 80" to wspomnienia uczestników lubelskich strajków z 1980 roku, które poprzedziły narodziny "Solidarności". Reportaż odkrywa kulisy wydarzeń i mniej znane fakty z tamtych dni.
Hannibal Smoke, bohater reportażu Magdy Skawińskiej "Zapomniane"fot. Magda Skawińska
"Echa, które nie mogą zniknąć" - reportaż Dariusza Kwiatkowskiego
Reportaż nawiązujący do obchodów 81 rocznicy oswobodzenia niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet Ravensbruck, a także do faktu, że jeszcze w czasie Powstania Warszawskiego i po jego upadku do obozu trafiło kilkanaście tysięcy kobiet i dzieci z Warszawy. Wiele z nich było później przesyłanych do podobozów lub innych dużych obozów koncentracyjnych, w których zmuszano je do niewolniczej pracy w warunkach zagrażających zdrowiu i życiu. Wśród zesłanych do obozu były uczestniczki Powstania walczące w szeregach Armii Krajowej a także ci, którzy wspierali powstańców. W sumie przez Ravensbruck w czasie wojny przeszło około 130 tysięcy kobiet różnych narodowości. Najwięcej, bo 40 tysięcy z nich, stanowiły Polki, spośród których 200 rozstrzelano, tysiące zmarły z głodu i chorób lub zostały zagazowane. 74 poddano pseudomedycznym doświadczeniom. W reportażu o losach więźniarek opowiadają ich córki, wnuczki, wnukowie a także prawnuki. Dramatycznymi przeżyciami dzielą się też osoby, które jako kilkuletnie dzieci trafiły do Ravensbruck. Strona polska, reprezentowana przez Stowarzyszenie Rodzin Więźniarek byłego Obozu Koncentracyjnego Ravensbruck dąży do tego, aby w miarę możliwości Polki pochowane na terenie obozu ( i nie tylko) w grobach określanych mianem masowych, zostały zidentyfikowane i pochowane zgodnie z tradycją chrześcijańską. W reportażu także o współpracy mieszkańców Grunebergu, gdzie znajdował się podobóz, z rodzinami byłych więźniarek Ravensbruck. W tym roku odbyło się tam nabożeństwo ekumeniczne i występ chóru. Wydarzenia te upamiętniły martyrologię Polek, które przebywały w obozie. Tytuł audycji nawiązuje do napisu na polskiej tablicy znajdującej się na Murze Narodów w Ravensbruck "Jeśli echo ich głosów zamilknie - zginiemy".
"Zapomniane" - reportaż Magdy Skawińskiej
Hannibal Smoke to pseudonim pisarza i fotoreportera, który od lat dokumentuje dramatyczną historię Dolnego Śląska. Nie przez pryzmat wojny, lecz przez cichą, powojenną masakrę dziedzictwa materialnego regionu. Od Świebodzina po Nysę, odwiedza miejsca, które zniknęły z mapy i pamięci. To zamki, pałace, dwory. W 1945 roku było ich tu ponad dwa tysiące. Dziś połowa to już tylko wspomnienie. Zrównane z ziemią, podpalone, zatopione, wysadzone. Reportaż "Zapomniane" to wyprawa, która składania do refleksji nad tym, co bezpowrotnie utraciliśmy.
Hannibal Smoke nie szuka pięknie odrestaurowanych rezydencji, które można zwiedzać z przewodnikiem. Jego interesują ruiny, te, które trzeba odnaleźć wśród pokrzyw i krzaków. W swoich książkach opowiada historię od końca, zaczynając od współczesności, w której obojętność i brak troski doprowadziły do nieodwracalnych strat. Wraz z Magdą Skawińską zabiera nas w podróż przez zapomniane miejsca, gdzie każdy kamień, każda kępa drzew może być świadkiem dawnej świetności. Czy kieruje nim miłość do regionu, czy gniew, wobec tego, co widzi? Odpowiedź kryje się w ruinach.
"Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" - reportaż Piotra Pogorzelskiego
Katarzyna Łoza od ponad 20 lat mieszka we Lwowie. Urodziła się w Warszawie, ale swoje życie związała właśnie z tym ukraińskim miastem. Przez lata oprowadzała polskie wycieczki, teraz pisze przewodniki dla tych nielicznych Polaków, którzy zdecydują się odwiedzać Lwów w czasie wielkiej wojny. Katarzyna Łoza nie wyjechała z miasta po lutym 2022 roku. Zakończyła za to, wraz z mężem Wasylem remont zabytkowego domu. Nadała mu nowoczesnego kształtu zachowując jednak pieczołowicie elementy historyczne.
"Lubelski lipiec 80" - reportaż Mariusza Kamińskiego z Polskiego Radia Lublin
W 1980 roku robotnicy lubelskich zakładów pracy wzięli udział w strajkach, które zapoczątkowały narodziny "Solidarności". Po latach uczestnicy wydarzeń, byli robotnicy WSK Świdnik, Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie i PKP, opowiadają o znanych i nieznanych faktach z tamtego okresu, między innymi o planowanej przez SB pacyfikacji strajkujących w FSC czy wymyślonej historii o przyspawanej lokomotywie na stacji kolejowej w Lublinie.
Na audycję "Noc z reportażem" zapraszamy we wtorek (4 sierpnia 2026) o godz. 0.05 na antenę Programu 1.
***
SRPR