Data publikacji:
2026-09-30
Strona główna > Artykuł
Audycja "Słowa i dźwięki" i pierwszy odcinek audioserialu Martyny Wojtkowskiej "Sala 600. Świadkowie Norymbergii"
Studio Reportażu i Dokumentu
"Tadeusz Cyprian, obserwator z Polski" to pierwszy odcinek audioserialu pokazujący proces norymberski. Nie jest to jednak historia procesu samego w sobie, lecz opowieść o moralnym napięciu, poczuciu odpowiedzialności i o tym, jak w obliczu zbrodni zachowuje się człowieczeństwo. Zamiast przywoływać znane obrazy sali sądowej i zbrodniarzy, autorka kieruje mikrofon w stronę tych świadków bez których proces nie mógłby się odbyć. Pierwszy odcinek opisuje Tadeusza Cypriana, obserwatora i członka polskiej delegacji i jego udział w procesie.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii"fot. Instytut Pileckiego
"Tadeusz Cyprian, obserwator z Polski" to opowieść prawnika i fotografa, członka polskiej delegacji w procesie. Prof. Tadeusz Cyprian walczył o to, by polska sprawa została godnie zaprezentowana, widząc w Norymberdze moment, w którym wojna przestała być polityką, a stała się zbrodnią.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt rozpisany na 6 odcinków, a każdy z nich skupia się na losach pojedynczej osoby uczestniczącej w procesach w charakterze obserwatora. Bohaterami są między innymi dziennikarze, stenotypistki, tłumacze i prawnicy.
"Norymberga" stała się kamieniem milowym na ciernistej drodze rozwoju prawa międzynarodowego. Jej znaczenie polega nie tylko na osądzeniu głównych nazistowskich przywódców, lecz także na stworzeniu fundamentów współczesnego systemu odpowiedzialności karnej za zbrodnie międzynarodowe. W toku procesów norymberskich nie udało się rozliczyć wszystkich zbrodni niemieckich. Uspokoiły one jednak sumienie niemieckiego społeczeństwa. Popularną narracją stał się pogląd, że winę za zbrodnie nazistowskie ponoszą wyłącznie wysoko postawieni decydenci państwowi i pewne środowiska skupione wokół nich. Miliony Niemców (17 milionów służyło w Wehrmachcie, a prawie 9 milionów było w NSDAP) poczuło się zwolnionych z odpowiedzialności indywidualnej.
Audioserial "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt dokumentalny, realizowany we współpracy Instytutem Pileckiego. Wykorzystano w nim między innymi materiały Archiwalne Polskiego Radia, współczesne wywiady z osobami pracującymi w archiwum w Norymberdze. Materiał udźwiękowiła wiolonczelistka Dobrawa Czocher, a głosu użyczyła Danuta Stenka.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergi"
Autorka: Martyna Wojtkowska
Narracja: Danuta Stenka
Muzyka: Dobrawa Czocher
Nagranie i mastering muzyki: Agnieszka Szczepańczyk
Nagranie narracji: Maciej Kubera
Montaż: Alicja Głów
Realizacja dźwięku: Michał Czajkowski
Producent kreatywny: Bartosz Panek
Producent wykonawczy: Katarzyna Lesisz
Opracowanie graficzne: Marta Wilk
Na audycję "Słowa i dźwięki" i reportaż "Tadeusz Cyprian, obserwator z Polski", pierwszy odcinek audioserialu Martyny Wojtkowskiej "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" zapraszamy w piątek (2 października 2026) o godz. 13.06 na antenę Programu 2.
Koleje odcinki w każdy kolejny piątek na stronie podcastowej polskieradio.pl, na antenie Programu 1 o godz. 0.30 i w audycji "Słowa i dźwięki" o godz. 13.06 na antenie Programu 2.
***
SRPR