Strona główna > Artykuł

Audycja "Noc z reportażem" i "Droga do szkoły" oraz "Bajka"

Studio Reportażu i Dokumentu

Reportaż Katarzyny Michalak "Droga do szkoły" to historia walki o ocalenie zabytkowej szkoły w Nowogrodzie. "Bajka" Dariusza Kwiatkowskiego to natomiast opowieść o "Bajce", statku, który stał się ostatnim bastionem Powstania Warszawskiego na Czerniakowie.

Godzina W 1.08.2029 roku na Wiśle, w miejscu zatopienia statku Bajka. Statek podczas powstania stanowił schron dla czekających na ewakuację na drugi brzegfot. PAP/Leszek Szymański

"Droga do szkoły" - reportaż Katarzyna Michalak z Polskiego Radia Lublin

Reportaż opowiada o walce o uratowanie jednej z najstarszych drewnianych szkół na Lubelszczyźnie. Budynek w 1936 roku został zbudowany przez mieszkańców Nowogrodu. Przez dziesięciolecia służył kolejnym pokoleniom dzieci. Dziś budynek stoi pusty i popada w ruinę. Wiosną tego roku podupadającym budynkiem zainteresowała się urodzona w Nowogrodzie lublinianka, nauczycielka i artystka Jadwiga Graboś. Spacer wokół dawnej szkoły wywołał u bohaterki reportażu wspomnienia i skłonił do refleksji, jak ważne to miejsce było dla tej okolicy. Szybko okazało się, że marzenie o przywróceniu budynku lokalnej społeczności podzielają także kobiety z Koła Gospodyń Wiejskich. Wspólnie powołały Fundację Szkoła w Nowogrodzie i rozpoczęły starania o odzyskanie oraz rewitalizację obiektu. Wkrótce jednak okazało się, że działką, na której stoi szkoła, zainteresowała się także inna fundacja, niedawno utworzona w Lublinie.

"Bajka" - reportaż Dariusza Kwiatkowskiego

Reportaż poświęcony ostatniej reducie Powstania Warszawskiego. Był nią statek "Bajka", parowy wycieczkowiec, na którym przed wojną bawiła się kulturalna elita Warszawy. Statek pływał po Wiśle do Torunia i Gdańska, a w czasie postojów był luksusową restauracją. Na jego pokładzie bywali między innymi Eugeniusz Bodo, Hanka Ordonówna i generał Bolesław Wieniawa-Długoszowski. W ostatnich dniach Powstania "Bajka" stanowiła centrum oporu na Przyczółku Czerniakowskim. Była miejscem tragicznych zdarzeń, cierpienia i śmierci setek powstańców z Armii Krajowej i żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, którzy zdołali sforsować Wisłę z pomocą dla walczącej Warszawy. Ze statku zatopionego wskutek niemieckiego ostrzału, a także z miejsc znajdujących się w pobliżu "Bajki" trwała ewakuacja rannych na przeciążonych łodziach. Były one niszczone niemieckim ogniem wskutek czego zginęło bardzo wielu powstańców i żołnierzy generała Berlinga. Akt kapitulacji Powstania Warszawskiego został podpisany w nocy z 2 na 3 października 1944 roku, a 2 października ostatni obrońcy Przyczółka Czerniakowskiego znajdujący się na "Bajce" zostali wzięci do niewoli przez Niemców. W reportażu te tragiczne dni wspominają powstańcy, którzy zdołali się przedostać na praski brzeg, a także ludzie, którzy niedawno poszukiwali wraku "Bajki". Przed kilkoma laty na skutek obniżenia się poziomu wody w Wiśle, z rzeki wyłoniły się metalowe szczątki, niewykluczone, że pozostałości wycieczkowca. Zdecydowano jednak, ze to nie "Bajka", ale szczątki wiślanej barki i nie wyłowiono ich z wody. A "Bajka" miała być w latach pięćdziesiątych pocięta na złom, a jedynie jej fragmenty zostały pokryte betonem w związku z budową wiślanych bulwarów.


Na audycję "Noc z reportażem" zapraszamy we wtorek (6 października 2026) o godz. 0.05 na antenę Programu 1.





***

SRPR