Strona główna > Artykuł

"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" - odcinek 3 "Douglas Kelley, psychiatra ze Stanów Zjednoczonych" - reportaż Martyny Wojtkowskiej

Studio Reportażu i Dokumentu

Trzeci odcinek audioserialu "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" opowiada o wojskowym psychiatrze ze Stanów Zjednoczonych, który w listopadzie 1945 roku badał głównych oskarżonych w Norymberdze. Miał ustalić, czy są psychicznie zdolni uczestniczyć w procesie. Z czasem jednak zaczął zadawać inne pytanie. Czy w ich psychice istnieje coś, co odróżnia ich od zwykłych ludzi? Odpowiedź, do której dochodzi, okazuje się bardziej niepokojąca niż diagnoza choroby. Czy zło można zdiagnozować?

"Sala 600. Świadkowie Norymbergii"fot. Instytut Pileckiego

"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to cykl reportaży przybliżających losy świadków procesu norymberskiego. Bez nich osądzenie zbrodni nazistowskich nie byłoby możliwe. Projekt rozpisany jest na 6 odcinków, a każdy z nich skupia się na losach pojedynczej osoby uczestniczącej w procesach w charakterze obserwatora. Bohaterami są między innymi dziennikarze, stenotypistki, tłumacze i prawnicy.

"Norymberga" stała się kamieniem milowym na ciernistej drodze rozwoju prawa międzynarodowego. Jej znaczenie polega nie tylko na osądzeniu głównych nazistowskich przywódców, lecz także na stworzeniu fundamentów współczesnego systemu odpowiedzialności karnej za zbrodnie międzynarodowe. W toku procesów norymberskich nie udało się rozliczyć wszystkich zbrodni niemieckich. Uspokoiły one jednak sumienie niemieckiego społeczeństwa. Popularną narracją stał się pogląd, że winę za zbrodnie nazistowskie ponoszą wyłącznie wysoko postawieni decydenci państwowi i pewne środowiska skupione wokół nich. Miliony Niemców (17 milionów służyło w Wehrmachcie, a prawie 9 milionów było w NSDAP) poczuło się zwolnionych z odpowiedzialności indywidualnej.

Audioserial "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt dokumentalny, realizowany we współpracy Instytutem Pileckiego. Wykorzystano w nim między innymi materiały Archiwalne Polskiego Radia, współczesne wywiady z osobami pracującymi w archiwum w Norymberdze. Materiał udźwiękowiła wiolonczelistka Dobrawa Czocher, a głosu użyczyła Danuta Stenka.

"Sala 600. Świadkowie Norymbergi"
Autorka: Martyna Wojtkowska
Narracja: Danuta Stenka
Muzyka: Dobrawa Czocher
Nagranie i mastering muzyki: Agnieszka Szczepańczyk
Nagranie narracji: Maciej Kubera
Montaż: Alicja Głów
Realizacja dźwięku: Michał Czajkowski
Producent kreatywny: Bartosz Panek
Producent wykonawczy: Katarzyna Lesisz
Opracowanie graficzne: Marta Wilk


Na reportaż "Douglas Kelley, psychiatra ze Stanów Zjednoczonych" - trzeci odcinek audioserialu Martyny Wojtkowskiej zapraszamy w piątek (16 października 2026) o godz. 0.30 na antenę Programu 1.


Koleje odcinki audioserialu "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" w każdy kolejny piątek o godz. 0.30 na antenie Programu 1 na stronie podcastowej polskieradio.pl


***

SRPR