Data publikacji:
2026-10-29
Strona główna > Artykuł
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" - odcinek 5 "Wolfe i Armand" - reportaż Martyny Wojtkowskiej
Studio Reportażu i Dokumentu
Piąty odcinek audioserialu "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" poświęcony jest tłumaczom, bez których proces norymberski nie mógłby przebiegać sprawnie. To dzięki nim każde słowo wypowiedziane na sali sądowej niemal natychmiast wybrzmiewało w kilku językach. Wolfe Frank i Armand Jacoubovitch należeli do pionierów tłumaczenia symultanicznego. Pracowali zaledwie kilka metrów od oskarżonych, świadków i sędziów, przekładając ich słowa na bieżąco.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii"fot. Instytut Pileckiego
Ich zadaniem było pozostać neutralnym medium. Ale czy da się zachować dystans, gdy przez wiele godzin mówi się cudzym głosem, także głosem własnych prześladowców? Tłumacze stali w cieniu procesu, a jednocześnie odegrali w nim kluczową rolę.
Dziennikarze, tłumacze, stenotypistki i prawnicy
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to cykl reportaży przybliżających losy świadków procesu norymberskiego. Bez nich osądzenie zbrodni nazistowskich nie byłoby możliwe. Projekt rozpisany jest na 6 odcinków, a każdy z nich skupia się na losach pojedynczej osoby uczestniczącej w procesach w charakterze obserwatora. Bohaterami są między innymi dziennikarze, stenotypistki, tłumacze i prawnicy.
"Norymberga" stała się kamieniem milowym na ciernistej drodze rozwoju prawa międzynarodowego. Jej znaczenie polega nie tylko na osądzeniu głównych nazistowskich przywódców, lecz także na stworzeniu fundamentów współczesnego systemu odpowiedzialności karnej za zbrodnie międzynarodowe. W toku procesów norymberskich nie udało się rozliczyć wszystkich zbrodni niemieckich. Uspokoiły one jednak sumienie niemieckiego społeczeństwa. Popularną narracją stał się pogląd, że winę za zbrodnie nazistowskie ponoszą wyłącznie wysoko postawieni decydenci państwowi i pewne środowiska skupione wokół nich. Miliony Niemców (17 milionów służyło w Wehrmachcie, a prawie 9 milionów było w NSDAP) poczuło się zwolnionych z odpowiedzialności indywidualnej.
Audioserial "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt dokumentalny, realizowany we współpracy Instytutem Pileckiego. Wykorzystano w nim między innymi materiały Archiwalne Polskiego Radia, współczesne wywiady z osobami pracującymi w archiwum w Norymberdze. Materiał udźwiękowiła wiolonczelistka Dobrawa Czocher, a głosu użyczyła Danuta Stenka.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergi"
Autorka: Martyna Wojtkowska
Narracja: Danuta Stenka
Muzyka: Dobrawa Czocher
Nagranie i mastering muzyki: Agnieszka Szczepańczyk
Nagranie narracji: Maciej Kubera
Montaż: Alicja Głów
Realizacja dźwięku: Michał Czajkowski
Producent kreatywny: Bartosz Panek
Producent wykonawczy: Katarzyna Lesisz
Opracowanie graficzne: Marta Wilk
Na reportaż "Wolfe i Armand" - piąty odcinek audioserialu Martyny Wojtkowskiej "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" zapraszamy w piątek (30 października 2026) o godz. 0.30 na antenę Programu 1.
Koleje odcinki audioserialu "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" w każdy kolejny piątek o godz. 0.30 na antenie Programu 1 na stronie podcastowej polskieradio.pl
***
SRPR